Przez dwa wieki piękna mapa z Indii leżała nierozpoznana w archiwum Royal Geographical Society
3 lipca 2026, 13:15Piękny papierowy zwój przez sto osiemdziesiąt dziewięć lat leżał w zbiorach Royal Geographical Society. Szeroki na dwadzieścia pięć centymetrów, ozdobiony wizerunkami statków i budowli sakralnych, uchodził za ładną, egzotyczną, ale naukowo drugorzędną osobliwość. Badacze, którzy zajmowali się nim w 1947, 1987, 2002, 2012 i 2022 roku, byli zgodni, że mapa nie zawiera danych o szerokości ani długości geograficznej, a fakt, że nie oddaje prawdziwego kąta przebiegu linii brzegowej Morza Czerwonego i Zatoki Adeńskiej względem stron świata, traktowali jako jej słabość. Właśnie dowiedzieliśmy się, że się mylili.
Archeolodzy znaleźli rydwan wotywny tajemniczej kultury Tartessos
30 czerwca 2026, 08:29W Estremadurze, setki kilometrów od najbliższego wybrzeża, archeolodzy znaleźli wykonany z brązu rydwan wotywny, ozdobiony wizerunkami bóstw rzecznych i gryfów. Ten niezwykły zabytek, który ma jedyne znane odpowiedniki nie w Hiszpanii, a w Etrurii, to dowód, że tajemnicza kultura Tartessos sprzed dwóch i pół tysiąca lat była znacznie lepiej osadzona w śródziemnomorskiej sieci wymiany handlowej, niż dotąd sądzono.
Naukowcy z Wrocławia i Poznania potwierdzili przeciwdrobnoustrojowe właściwości miodu bartnego
29 czerwca 2026, 11:31Przez stulecia bartnicy wiedzieli, jak rozpoznać dobry miód, zanim jeszcze powstała chemia analityczna. Dziś naukowcy potwierdzają, że mieli rację. Ich wiedza opierała się na tysiącach lat praktyki. Bartnictwo – polegające na hodowli pszczół w wydrążonych pniach drzew, zwanych barciami – należy dziś do dziedzictwa kulturowego wpisanego na listę UNESCO. Ale sam miód bartny przez długi czas pozostawał poza głównym nurtem badań naukowych. Nikt tak naprawdę nie sprawdził, czy tradycja lecznicza, która narosła wokół tego produktu, ma solidne biochemiczne podstawy.
Szczerbiec - jedyny, najpiękniejszy i z tajemniczym hebrajskim napisem
27 czerwca 2026, 08:43Szczerbiec to jedyne zachowane polskie insygnium koronacyjne ze średniowiecza. Przez wielu specjalistów uznawany jest za najpiękniejszy miecz ceremonialny. Większość z nas wie, że miecz służył do koronacji królów polskich. Niewielu zdaje sobie sprawę, że rękojeść kryje jeden z bardziej zagadkowych napisów w historii Polski – inskrypcję, będącą do dziś przedmiotem sporów naukowych.
Wielkie zagłębie produkcyjne wikingów. Na 100 tys. m2 powstawały tkaniny
25 czerwca 2026, 13:41Badacze z Mosegaard Museum odkryli wielkie zagłębie tekstylne wikingów. Obejmowało ono obszar 100 000 metrów kwadratowych, na którym mieściły się 82 częściowo zagłębione w ziemi (grubehuse) budynki warsztatowe i jeden budynek mieszkalny. Całość podzielona jest na wyraźne sfery produkcyjne i – jak wskazuje pojedynczy dom mieszkalny – była kontrolowana przez pojedynczego nadzorcę. To nie jest typowa wieś, a wyspecjalizowane zagłębie produkcyjne, całkowicie różne od innych znanych osad.
Trzy miliardy – tyle lat ma najstarsza struktura uderzeniowa na Ziemi?
25 czerwca 2026, 08:58W centralnej części kratonu Pilbara w Australii Zachodniej, w miejscu zwanym North Pole Dome, w skałach zachowały się stożki uderzeniowe – charakterystyczne, bruzdowane formy powstające wyłącznie pod wpływem fali uderzeniowej towarzyszącej upadkowi meteorytu. Wiek tych struktur jest przedmiotem naukowego sporu. Zespół badaczy z Curtin University, w tym C.J. Kirkland i B.J. McDonald, opublikował właśnie wyniki zintegrowanej geochemicznej analizy izotopowej, która ustala wiek krateru na około 3,02 miliarda lat i czyni zeń najstarszą pewnie udokumentowaną strukturę uderzeniową na Ziemi.
Niezwykłe znalezisko zmieni pogląd na słynny skarb?
24 czerwca 2026, 14:01Sygnał który niedawno usłyszał w słuchawkach detektorysta Stephen Newbury może wywrócić do góry nogami obowiązujący od dekad pogląd na pochodzenie jednego z najsłynniejszych zabytków wczesnośredniowiecznej Europy. W pobliżu miejscowości Lynsted w hrabstwie Kent Stephen znalazł bowiem niewielki, wykonany ze stopu miedzi, stempel z przełomu VI i VII wieku. Jego znaczenie jest jednak nieproporcjonalnie wielkie w stosunku do rozmiarów.
Zagadkowy ptak na monecie Chrobrego
24 czerwca 2026, 13:52Najbardziej znana z polskich monet, z najstarszym zachowanym w oryginale zapisem nazwy „Polska". I najbardziej kontrowersyjna. A tym, co od dekad budzi spory wśród specjalistów jest... ptak. Wbrew temu co zwykle myślimy, wcale nie musi być to orzeł. Bo denar Bolesława Chrobrego z napisem Princes Polonie, powstały około roku 1000, w związku ze zjazdem gnieźnieńskim nie jest zwykłym środkiem płatniczym, a manifestem politycznym i religijnym.
Miasto Majów czekało na odkrycie od 1000 lat. Nie wiedzieli o nim nawet szabrownicy
24 czerwca 2026, 11:30Grupa słoweńskich i meksykańskich naukowców, kierowana przez Ivana Šprajca, najpierw przez pięć kilometrów torowała maczetami drogę, by przejechać quadami, a później, już piechotą, pokonała kolejnych pięć kilometrów pieszo w upale tropikalnej dżungli. Gdy w końcu archeolodzy dotarli do celu wiedzieli, że ich trud się opłacił – stali przed ruinami nieznanego majańskiego miasta. A, co najlepsze, prawdopodobnie nikt wcześniej do niego nie dotarł. Nawet szabrownicy.
Jedne z najstarszych monet wikingów przyniosły zaskakujące informacje
17 czerwca 2026, 11:06W 2018 roku, podczas prac w okolicach Damhus na południe od duńskiego Ribe, odkryto coś wyjątkowego – 266 srebrnych wikińskich monet, które spoczywały w ziemi przez ponad tysiąc lat. Opublikowane właśnie wyniki ich analizy chemicznej i izotopowej rzucają nowe światło na początki wikińskiego systemu monetarnego oraz na zaskakująco dalekie połączenia handlowe wczesnośredniowiecznej Skandynawii.
« poprzednia strona następna strona » 1 2 3 4 5 6 7 8 9 …
